Maar ik ben toch niet racistisch?: “Er blijken mensen te zijn die denken dat er geen racisme meer bestaat in Nederland”

by

Mijn eerste column bij Het Lief Dagboek moest een leuke column worden. Een column over mijn liefdesleven dat weer eens ofwel non-existent is of aan een zijden draadje hangt, een column over iets grappigs of ontroerends in mijn leven. Niet te maatschappijkritisch. Niet te zwaar.

Maar hoe kun je schrijven over je dateleven als een vriendin van je, die in Minnesota woont, vorige week nog een video deelde waarin ze huilend met traangasvlekken in haar krullen vertelde over haar leven als donkere vrouw in Amerika? Over hoe de politie het ene moment met haar praatte, en het volgende moment met geweld, rubberen kogels en gas de menigte vreedzame demonstranten aanviel? Hoe besluit je om toch wat leuks te gaan tikken als je merkt dat overal nu hernieuwde aandacht is voor racisme, dat je ziet dat mensen in je omgeving zich open stellen om te luisteren, te leren?

Het antwoord is heel simpel. Dat doe je gewoon niet.

Regelmatig hoor ik dat het inderdaad een vreselijke situatie is in Amerika, maar dat het in Nederland een stuk minder racistisch is, of nog veel erger, er blijken mensen te zijn die denken dat er geen racisme meer bestaat in ons land. Ik weet niet op welke planeet die mensen wonen, maar het lijkt me een fijne wereld om in te leven.

Ah, wacht. Dat is ook de wereld waarin ik ben opgegroeid. Een voornamelijk witte omgeving, een school met witte docenten en witte vriendinnen.

Als je zelf wit bent, dan zie je vaak ook geen racisme. Dit heeft alles te maken met de manier waarop we racisme benaderen. Racisme, dat is toch wanneer bijvoorbeeld iemand niet aangenomen, uitgescholden of in elkaar geslagen wordt vanwege zijn huidskleur? Een expliciete actie, die iemand bij vol bewustzijn maakt. En die iemand, dat is dan een racist. En dat is verkeerd. Dit is duidelijk. Dit begrijpen we. Dit is comfortabel, want wijzelf kunnen dan toch niet bijdragen aan dit racisme? Wij zijn toch geen racisten? Wij zien niet eens kleur. Iedereen is gelijk. De zon schijnt, iedereen staat hand in hand en nu we toch bezig zijn stoppen we ook gelijk wereldhonger en de fast fashion industrie.

Maar racisme is een systemisch probleem. Ook in Nederland. Zo moet in ons land een sollicitant met een Marokkaanse naam twee jaar extra werkervaring op zijn cv hebben om überhaupt evenveel kans te maken op een baan als een autochtone Nederlander2, voorspelt de overheid de leefbaarheid van een wijk waarbij het percentage mensen met een niet-westerse migratie achtergrond dat in die wijk leeft de belangrijkste negatieve indicator3 is en kaartte agent Fatima Aboulouafa racisme, intimidatie en discriminatie aan binnen het Nederlandse politiekorps, waarna zij zelf vertrok4, omdat er niet naar haar geluisterd werd. Op het moment dat je beweert om geen kleur te zien, ontken je de ervaringen van mensen die racisme meemaken en tegelijkertijd ga je ook voorbij aan je eigen privileges5.

In tijdschriften, bladen en op tv, zal jij als witte Nederlander altijd iemand zien van jouw kleur. Mensen zullen er nooit van uitgaan dat jij lui bent of niet hard werkt, gebaseerd op de kleur van jouw huid. Als je verhuist naar een nieuwe buurt of een nieuwe baan begint, zal niemand in jouw omgeving zich onveilig voelen of je niet respecteren door je huidskleur. Wit privilege betekend niet dat je leven niet moeilijk is geweest of dat er geen andere privileges zijn die je wellicht niet hebt, het betekend dat de kleur van je huid nooit de reden zal zijn van de problemen die je ervaart.

Waarom schrijf ik hierover? Ik ben toch niet zwart? Juist daarom begin ik over racisme. Alle kennis die ik heb, leerde ik door te luisteren, te leren en mezelf open te stellen. Maar vóóral leerde ik, omdat zwarte mensen zich keer op keer hebben uitgesproken, emotioneel werk hebben verricht en pijn hebben geleden.

Moet je voorstellen, wat een verschil het kan maken, als wij ons dan vanaf nu ook gaan uitspreken. Nee, sorry mama, het hoeft niet per se ‘gezellig te blijven’ tijdens het kerstdiner. Ome Kees maakte het ongezellig met zijn racistische opmerking, dat is niet mijn schuld. Lieve vriendinnen, we hoeven het niet ‘leuk te houden’ tijdens de borrel. Niet wanneer jouw relatie van mening is dat Zwarte Piet zo zwart mogelijk moet blijven. En bovenal, aan mijn medemensen: we hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn. Maar op het moment dat jouw mening in strijd is met mensenrechten, met het recht dat iedereen zou moeten hebben om te leven zonder onderdrukking, noem ik dat geen mening meer. Dan noem ik dat gewoonweg verkeerd.


Hieronder een aantal tips, links, organisaties en artikelen om naar te kijken, te lezen, te doneren en bovenal te leren. Als je de tijd nam om mijn column te lezen, neem dan alsjeblieft ook de tijd om dit te bekijken.

https://blacklivesmatters.carrd.co/

BOOS podcast met Clarice Gargard: https://bit.ly/BoosBLM

Artikel over Racisme in NL: https://bit.ly/RacismeInNL

Waarom blackface een probleem is artikel: https://nos.nl/artikel/2302430-waarom-blackface-een-probleem-is-van-jim-crow-tot-zwarte-piet.html

Impact van racisme op zwarte nederlanders: https://www.nd.nl/opinie/opinie/975688/racisme-is-geen-zwart-probleem-overheid-laat-dit-niet-lopen

Black lives matter in Nederland: https://www.trouw.nl/binnenland/ook-in-nederland-heeft-blacklivesmatter-veel-te-bevechten-het-is-een-groot-probleem~baf8cfe9/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5140391/racisme-protest-racisme-coronavirus-de-dam-amsterdam-demonstratie

https://nos.nl/collectie/13842/artikel/2336135-ik-erger-mij-aan-het-feit-dat-mensen-denken-dat-racisme-hier-niet-speelt

Boeken over racisme: https://twitter.com/victoriaalxndr/status/1266829408268095493?s=20

Bronnen:

  1. Uit het rapport Op afkomst afgewezenvan het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), 2015
  2. https://www.oneworld.nl/lezen/discriminatie/sociaal-onrecht/gentrificatie-gaat-niet-over-hipsters-maar-over-onrecht/
  3. https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/afkomst-is-ook-in-nederland-op-vele-momenten-een-beslissende-factor~bc5aa25a/
  4. Geleerd van Anousha Nzume, in haar boek “Hallo witte mensen”.
No tags 0 Comments 1

No Comments Yet.

What do you think?

Your email address will not be published. Required fields are marked *